persver­klaring synode­be­spreking homosek­su­a­liteit

14 februari 2017

Vandaag heeft de generale synode van de Christelijke Gereformeerde Kerken besluiten genomen ten aanzien van de vijftien revisieverzoeken die zijn ingebracht tegen de kerkelijke uitspraak inzake homoseksualiteit en homoseksuele relaties, gedaan op de generale synode van 2013. De generale synode van 2016/2017 heeft besloten niet over te gaan tot revisie van de kerkelijke uitspraak. Wij laten hieronder de uitspraak van 2013 eerst nogmaals volgen:

  1. de generale synode erkent dat in de Christelijke Gereformeerde Kerken in het verleden in het algemeen te weinig specifieke aandacht is geweest voor een pastoraal spreken en handelen inzake homoseksualiteit en homoseksuele relaties;
  2. gemeenteleden met een homoseksuele gerichtheid hebben binnen de gemeente van Christus dezelfde positie als andere leden van de gemeente. Hun gerichtheid doet daaraan niets af. Zij zijn volwaardig en gelijkwaardig lid van de gemeente, delen in de onderlinge zorg en worden met hun eigen gaven ingeschakeld tot opbouw van het geheel;
  3. seksuele omgang tussen mensen van gelijk geslacht en relaties waarin die omgang gestalte krijgt, zijn niet in overeenstemming met het Woord van God en moeten derhalve zonde worden genoemd. Hierbij heeft de kerk in haar pastorale verantwoordelijkheid de weg van kerkelijke vermaning te gaan in overeenstemming met Schrift, belijdenis en kerkorde;
  4. de hantering van dit Bijbelse spreken ten aanzien van homoseksualiteit en homoseksuele relaties in prediking, catechese en pastoraat dient in de gezindheid van Christus te geschieden.

Wij hechten eraan de uitspraak zelf opnieuw voor het voetlicht te brengen. Hierin klinkt namelijk de bewogenheid door met onze homoseksuele zusters en broeders. De synode heeft, net als de kerkenraden die om revisie verzochten, niet anders voor ogen willen hebben dan de eer van de Heere, de heiligheid van Zijn kerk en het geestelijk welzijn van de betreffende zusters en broeders. Intussen is het onvermijdelijk dat de behandeling van revisieverzoeken een zakelijker rapportage opleverde: kerkenraden zijn immers op basis van argumenten met de synode in discussie gegaan. De uitkomst van de behandeling is te vinden in een uitgebreid commissierapport, dat morgen beschikbaar komt via de website van de Christelijke Gereformeerde Kerken (www.cgk.nl).

Wat in de revisieverzoeken is aangevoerd en de reactie van de synode daarop, komt in hoofdzaak hierop neer:

1. De uitleg van de relevante Bijbelteksten, met name uit Leviticus 18 en 20 en Romeinen 1. Biedt het visiedocument van deze teksten een juiste uitleg en kan met zekerheid worden gezegd dat het de énige juiste uitleg is? (exegetisch bezwaar)

De alternatieve exegesen van de genoemde Schriftgedeelten, zoals ze in de revisieverzoeken worden gegeven, hebben de synode niet kunnen overtuigen. In het licht van ons ‘ten dele kennen’ kan van geen enkele exegese met volstrekte zekerheid worden gezegd, dat het de énig juiste is. De synode acht de in het visiedocument van 2013 gegeven uitleg het meest recht doen aan deze Schriftwoorden, in de context van het geheel van het positieve Bijbelse spreken over huwelijk en seksualiteit. Wel had deze uitleg op onderdelen breder uitgewerkt kunnen worden.

2. Is bij de toepassing van de Bijbelse gegevens op de situatie van vandaag de culturele afstand voldoende in rekening gebracht? Spreekt de Bijbel wel tegen de achtergrond van een bekendheid met homoseksuele relaties in liefde en trouw en wat betekent het als dat niet het geval is? (hermeneutisch bezwaar)

Op dit punt heeft de synode geoordeeld, dat het visierapport 2013 zeker oog heeft voor de culturele afstand tussen Paulus’ tijd en de onze, al kunnen enkele formuleringen de indruk wekken dat deze afstand onvoldoende is meegewogen. Ook oordeelde de synode dat het visierapport genoegzaam duidelijk maakt, hoe de Bijbelse woorden ook vandaag nog gezagvol spreken.

3. Kunnen homorelaties in de gemeente van Christus in hun eigenheid een uitzonderings- positie hebben in het licht van de tegemoetkomendheid van God aan zondige mensen in een gebroken wereld? (toespitsing 1 en 2)

Alle revisieverzoeken binden homorelaties aan de norm ‘liefde en trouw’. Afgezien van het feit dat de revisieverzoeken ‘liefde en trouw’ niet duidelijk definiëren, kunnen deze relaties volgens de synode binnen de gemeente geen uitzonderingspositie hebben. Een beroep hierbij op de liefde van Christus gaat voorbij aan het feit, dat deze liefde het gebod respecteert dat de seksualiteit een plaats geeft binnen de veilige verbondskaders van het huwelijk. De tegemoetkomendheid van God, in de zin van Zijn geduld, is in de Bijbel geen blijvend gedogen van een zondige situatie. Gods geduld is de bewogenheid waarmee Hij Zijn kinderen wil bewegen in de richting van de hartelijke onderwerping aan Zijn geboden. De liefde van Christus zal de gemeente, levend in een gebroken wereld, motiveren om homoseksuele zusters en broeders bij te staan in het dragen van hun kruis achter de Heere Jezus aan, in het bijzonder wanneer zij de ‘gave van de onthouding’ niet ontvangen hebben. De liefde zal binnen de gemeente het besef doen leven, dat de strijd om heiligheid voor alle gelovigen zwaar is én goed.

4. Treedt de synode niet in de pastorale verantwoordelijkheid van de plaatselijke kerkenraad, met name met de verwijzing in de kerkelijke uitspraak naar de tucht? (pastoraal bezwaar)

Het vraagstuk van de homoseksualiteit en homoseksuele relaties is vanuit de kerken zelf op de tafel van de synode gelegd. Zij hebben daarmee erkend, dat het ontwikkelen van een visie op dit vraagstuk het vermogen van de plaatselijke gemeente overstijgt. In het pastoraat waren vragen opgekomen. Zou de synode geen lijnen hebben getrokken naar de pastorale verantwoordelijkheid, dan zou haar terecht verweten kunnen zijn de zaak te afstandelijk te hebben besproken. De synode heeft geoordeeld dat in het licht van de opdracht uit 2007 de kerkelijke uitspraak van 2013 terecht spreekt over het kerkelijke vermaan. De synode van 2016 heeft het principe bevestigd, dat de uitoefening van de tucht in concrete pastorale situaties volledig berust bij de plaatselijke kerkenraad. Visierapport en pastorale handreiking van 2013 bieden hier een ruimte, die door sommige kerkenraden die op dit punt om revisie verzochten, mogelijk nog onvoldoende wordt gezien.

5. Deed de synode met haar kerkelijke uitspraak een leeruitspraak? (confessioneel, kerkelijk en kerkordelijk bezwaar).

Onder een leeruitspraak wil de synode verstaan een dogma, een nadere definiëring van de waarheid, een uitbreiding van de belijdenis, waarmee kerk, geloof en persoonlijk heil staan of vallen. Bij het doen van een leeruitspraak heeft de kerk de vooropgezette bedoeling een uitspraak met een dergelijk gewicht de kerk in te dragen. In dit geval gaat het om een uitspraak over een casus in de kerkelijke en ambtelijke praktijk. Qua gezag en binding heeft deze niet meer en niet minder gewicht dan andere synodebesluiten.
Het door de synode aanvaarde commissierapport gaat op tal van andere zaken in. Te denken valt bijvoorbeeld aan een mogelijk biologische bepaaldheid van homoseksualiteit en de gevolgen, die die voor het pastorale handelen zou hebben. Consultatie bij enkele ter zake deskundigen heeft geleerd, dat het wetenschappelijke bewijs voor een dergelijke bepaaldheid vooralsnog wankel is. En dat een eventueel sterkere biologische bepaaldheid dan tot nu toe aangenomen een beroep op de (in de wedergeboorte vernieuwde) wil niet onmogelijk maakt.

Op basis van dit alles heeft de synode besloten de revisieverzoeken af te wijzen en niet tot herziening van de kerkelijke uitspraak over te gaan. De synode besloot een taakgroep in te stellen, die de inhoud van de revisieverzoeken en van het commissierapport gaat publiceren in een toegankelijke brochure. Ook heeft deze taakgroep de opdracht met de kerkenraden die om revisie verzochten in gesprek te gaan, om het besluit uit te leggen en om te zoeken naar gezamenlijkheid in het dragen ervan. De taakgroep zal ook het gesprek over homoseksualiteit op classicaal niveau kunnen stimuleren en begeleiden. In een apart besluit is er bij classes sterk op aangedrongen ‘in vertrouwen, wijsheid en geduld met elkaar om te gaan, waar het erop aankomt de kerkelijke uitspraak in het plaatselijk pastorale beleid te verwerken en na te leven, met name wat betreft het kerkelijke vermaan’. De taakgroep zal, in samenwerking met deputaten eenheid, ook mogelijkheden onderzoeken tot meer gezamenlijke bezinning op homoseksualiteit met andere kerken van gereformeerd belijden.

Ga naar de besluiten van de generale synode ...

Eerder in het nieuws

Print Friendly, PDF & Email
terug