Selecteer een pagina
Generic selectors
Alleen exacte overeenkomsten
Zoeken in de titel
Inhoudelijk zoeken
dlm_download
Generic selectors
Alleen exacte overeenkomsten
Zoeken in de titel
Inhoudelijk zoeken
dlm_download

Bijbelvertaling in het Naro, hoe gaat dat eigenlijk?

Afgelopen jaar was niet makkelijk voor het Naro Language Project. Een van de werkers van het eerste uur, Taux’ae Baeba, overleed na een periode van ziekte. Door Covid-19 moesten er andere manieren van werken gezocht worden. Toch vorderde het werk. Reden om eens te kijken hoe het met het project gaat.

In 1991 gingen Hessel en Coby Visser naar Botswana met de opdracht om te gaan werken aan een Bijbel­ver­taling in het Naro, de taal van de Sanmensen die wonen in de Kalaha­ri­woestijn. Vanaf het begin hebben zij met mensen als Taux’ae samen­ge­werkt. Isaac Khanx’a Saul was er ook een van. Hij kon een taalstudie volgen waardoor hij in 2016 de leiding van het vertaal­project kon overnemen. Het Nieuwe Testament was toen net gepubli­ceerd. Bleef over het Oude Testament. Daar was natuurlijk al een begin mee gemaakt in de tijd dat Hessel nog de leiding over het project had, maar het is wel het grootste deel van de Bijbel, en er bleef nog genoeg over om te doen.

In het jaarrapport over 2020 dat zending ontving, is te lezen hoe het met het proces staat. Van het Oude Testament is er een concept­ver­taling in het Naro, maar die kan niet zomaar gedrukt worden. Het hele proces bestaat uit vier stappen.

De eerste grote stap is het maken van een concept­ver­taling. De tweede grote stap is een interne check. Dat zijn eigenlijk vier kleinere stappen bij elkaar. Een teamlid kijkt naar de concept­ver­taling in een zogenaamde ‘cross check’. Dan volgt een exege­tische check, waarbij de vertaling met de grondtaal wordt verge­leken. Vervolgens bespreekt het hele team de vertaling. Daarna wordt de vertaling mee ‘naar buiten’ genomen. Je leest aan mensen in bijvoor­beeld een Bijbel­stu­die­groepje het nieuwe gedeelte voor, om te kijken: begrijpen mensen wat er gezegd wordt en wat er ‘gebeurt’ in het Bijbelgedeelte?

Soms blijkt dan dat dingen niet duidelijk zijn en blijkt de wereld van de Bijbel toch anders in elkaar te zitten dan de wereld van degene die de Bijbel in zijn eigen taal ontvangt. Een voorbeeld uit Psalm 32: welzalig is hij … van wie de zonde bedekt is. De mensen in de leesgroep knikten heftig: ja, dat was goed dat andere mensen niet wisten wat jij verkeerd gedaan had. Bij zo’n voorbeeld kun je natuurlijk denken: is dan de vertaling toch niet goed, of schort het ook nog aan andere kennis van de Bijbel? Maar het maakt wel duidelijk dat vertalen niet eenvoudig is.

In het vertaal­proces zijn we dan aan het einde van de tweede stap: de interne check. De derde grote stap is de externe check. Er komt dan een Vertaal­con­sulent, die samen met het team het hele deel nog eens doorneemt en wijst op zaken die nog verbe­tering of veran­dering nodig hebben.

Meestal komt de consulent dan naar het project, maar vorig jaar was dat niet mogelijk. Daarom werd de externe check online gedaan. Daarbij werden de boeken Ruth en Micha zover afgerond, dat ze naar de vierde stap kunnen. In totaal zijn er nu elf Bijbel­boeken geheel klaar voor deze drie grote stappen: het boek Genesis, de boeken Ezra, Esther en Ruth en de kleine profeten Hosea, Joel, Amos, Obadja, Nahum, Maleachi en Haggai. Daarnaast is er een groot aantal Psalmen gereed.

Er ligt nog een hele weg te gaan, maar er konden wel belang­rijke stappen gezet worden, ondanks alle moeiten die er in 2020 waren. En daar zijn we de Here dankbaar voor.

Print Friendly, PDF & Email