Selecteer een pagina
Generic selectors
Alleen exacte overeenkomsten
Zoeken in de titel
Inhoudelijk zoeken
Zoeken in posts
Zoeken op pagina's
dlm_download
Generic selectors
Alleen exacte overeenkomsten
Zoeken in de titel
Inhoudelijk zoeken
Zoeken in posts
Zoeken op pagina's
dlm_download

bijdrage prof. Selderhuis

De bijdrage van prof. Selderhuis tijdens de bezin­nings­bij­een­komst voor de generale synode op 4 oktober 2019 in de Pniëlkerk in Veenendaal.

 

Broeders,

Het is goed u vandaag te zien, maar ik mis wel een aantal mensen, of een aantal, ik mis zo´n 1700 predi­kanten, ouder­lingen en diakenen, want ik schat dat er zoveel CGK-ambts­dragers zijn. Die zijn er vandaag niet en die zijn er 12 november als de eerste synodeweek van start gaat ook niet. En die zullen er ook niet komen want u bent die ontbre­kende 1700 ambts­dragers. In feite is een generale synode een verga­dering van alle Chris­te­lijke Gerefor­meerde kerken­raden maar u snapt ook wel dat je met 1700 man niet goed kunt verga­deren. In China bij het partij­congres kan dat wel maar daar heeft ook niemand iets te vertellen. Bij ons wel, maar de gerefor­meerde kerk in Nederland heeft vierhon­derd­vijftig jaar geleden al vastge­steld dat het beter is via getrapte verkie­zingen en dus via afvaar­diging bijeen te komen. Zo hebben we die 1700 tot 52 terug­ge­bracht. Dat betekent ook dat u hier niet namens uw kerkenraad zit, en plat gezegd dat de stand­punten van uw kerkenraad er wat u betreft ook niet toe doen. U zit hier ook niet namens uw classis en ook niet namens uw parti­cu­liere synode. U zit hier namens Christus om voor Zijn kerk te zorgen en gerefor­meerde kerken hebben een model gekozen waarbij de taak te zorgen voor zaken die heel het kerkverband aangaan toe te vertrouwen aan de afgevaar­digden naar een generale synode.

Nu eerst even over het begrip kerkverband: De Bijbel kent een dergelijk verband van kerken niet maar beschrijft wel hoe plaat­se­lijke nieuw­tes­ta­men­tische gemeenten elkaar onder­steunen. Het kerkverband is dan ook niets anders dan een georga­ni­seerde vorm van onder­steuning. Ik hoorde vorige week iemand zeggen: “Wat ons als CGK-ers nog bij elkaar houdt zijn drie dingen: zending, emeri­tikas en TUA”. Juist: en daar ging het ook om want het kerkverband dient er ook toe gezamenlijk aan te pakken wat een plaat­se­lijke gemeente alleen niet voor elkaar krijgt zoals de opleiding tot predikant of grotere projecten van zending of hulpver­lening. Het is ook daarom niet goed zo kritisch te zijn op ons kerkverband want dankzij het kerkverband kunnen sommige gemeenten nog gemeente zijn, is er voorziening voor predi­kants­we­duwen, kunnen we veel aan zending en evange­li­satie doen. Ik snap daarom ook niets van predi­kanten die negatief over synode en kerkverband spreken, want als ze met emeritaat gaan of ze worden ziek, moeten ze het wel van datzelfde kerkverband hebben.

Maar daar is nog iets waarvoor een kerkverband tot stand kwam: Bewaar elkaar bij de Schrift en bij de belij­denis. De kerk heeft meege­maakt wat er gebeurt en vooral wat er niet meer gebeurt als dwalingen – grote en kleine - vrije doorgang hebben. Zo kunnen gemeenten elkaar via een kerkverband helpen de leer te bewaren en te verspreiden. Basis voor het kerkverband is een gezamen­lijke overtuiging over de leer van de kerk. Als er op dat punt verschil van mening is, ontstaan al snel funda­mentele discussies bijvoor­beeld over wat de boodschap van de preek en de boodschap bij zending en evange­li­satie moet zijn. Grondslag van een kerkverband is eenheid in de leer en een gezamenlijk belang en verlangen die leer te verspreiden, te verde­digen en vorm te geven. Calvijn legt in dit verband de relatie tussen ´ordo´ en ´doctrina´. Orde moet er niet zijn omdat het in de kerk netjes toe hoort te gaan maar orde dient de leer, en bij Calvijn is leer altijd inclusief het leven. Kerkorde dient het juiste leven met God en om dat goed te doen heb je elkaar als kerken nodig. Uitgangspunt is wel steeds dat de kerk plaat­selijk is en dat de Schrift geen enkele kerk verplicht lid van een kerkverband te zijn, maar geeste­lijke eenheid brengt wel bij de plicht en roeping elkaar te dienen. Plaat­se­lijke kerken treden vrijwillig tot een kerkverband toe en stemmen door toetreding met de bestaande regels in. Niemand is verplicht Chris­telijk Gerefor­meerd te zijn. Wil je het wel zijn, dan houd je je aan de onder­linge afspraken

Een afspraak is bijvoor­beeld dat besluiten die bij meerderheid genomen worden ook door de minderheid geaccep­teerd worden, waarbij het evenwel ook een afspraak is dat de kerken elkaar zoveel mogelijk vrijheid laten en elkaar alleen in wezen­lijke zaken binden. En waar je vrij in bent en waarin je gebonden bent, is ook iets dat je met elkaar afspreekt. Toetreding betekent in het gerefor­meerde kerkrecht ook dat een gemeente vrijwillig een deel van haar zelfstan­digheid afstaat: ik ga akkoord met de afspraak dat wat gezamenlijk wordt afgesproken ook voor mij geldt. En dus zegt een kerkenraad: Ik houd mij aan wat de kerken gezamenlijk besluiten ook als ik het er niet mee eens ben. Die kerken hebben wel de regel vastge­steld dat er mogelijkheid is bezwaar in te dienen als je het er niet mee eens bent maar er is geen afspraak dat je gewoon je eigen ding doet als je het er niet mee eens bent. Dat geldt in een gezin, dat geldt bij een bedrijf, dat geldt in de politiek en dat geldt ook in een gerefor­meerde kerk.

Dit alles betekent dat iemand die afgevaardigd is naar de Generale Synode hier:

  • niet zit namens zijn kerkenraad,
  • ook niet namens zijn achterban of actie­groep
  • meebidt om wijsheid en inzicht
  • zich eerlijk openstelt voor argumenten
  • beseft dat er besluiten genomen worden voor heel de kerk – en die kerk is niet van ons.

Het kan dus zijn dat je in de weg van overleg en van gebed tot een ander standpunt komt dan jouw kerkenraad, dan jouw achterban, dan jijzelf! Dat is de last die op de afgevaar­digde ligt. De lastbrieven binden niet vooraf aan een standpunt. Lastbrieven spreken van een last, oud woord voor opdracht: het is opnieuw de opdracht voor de kerk van Christus te zorgen.

Eén vraag blijft: wie weet dit nog en wie maakt dit mee? De synode staat voor veel mensen ver van hun bed. Daar is iets aan te doen via preek­stoel, voorbede en kerkblad, maar ook via de wijze waarop wij met elkaar over elkaar en dus ook over synode spreken. Immers, afgevaar­digden zitten er bij de synode niet namens Urk en niet namens Zwolle, niet namens Werkendam en niet namens Emmen. Zij zitten er wel voor Urk, Zwolle, Werkendam en Emmen omdat ze hier zitten voor de kerk van de Here Jezus.

Print Friendly, PDF & Email