Selecteer een pagina
Generic selectors
Alleen exacte overeenkomsten
Zoeken in de titel
Inhoudelijk zoeken
Zoeken in posts
Zoeken op pagina's
dlm_download
Generic selectors
Alleen exacte overeenkomsten
Zoeken in de titel
Inhoudelijk zoeken
Zoeken in posts
Zoeken op pagina's
dlm_download

er zijn voor elkaar in crisistijd

Rudolf Setz is diaconaal consulent CGK binnenland en voorganger van Assen Zoekt. Hij bezon zich op de vraag ‘Er zijn voor elkaar in crisistijd, hoe doe je dat?’ Rudolf deelt hier zijn gedachten en geeft praktische handrei­kingen.

 

wat kun je als gemeente, kerkenraad, predikant doen?

De effecten van de corona­crisis zijn voor iedereen verschillend. De één is razend druk, houdt met moeite vele ballen in de lucht, heeft een vitaal beroep, organi­seert thuis­on­derwijs, zorg voor de oudere familie­leden en … Terwijl de ander zich verveelt en de tijd vult met het volgen van het nieuws of het kijken naar Netflix. Weer een ander is ziek en ervaart corona in het eigen lijf.

Wat zou het mooi zijn als mensen straks, na de corona­crisis, terug­blikken en zeggen: ‘Het was een moeilijk tijd. Ik heb veel verloren, maar ik ben zo dankbaar dat de kerk er was. Daar werd ik gezien en gesteund toen ik bang was en me alleen voelde. Het was een plek van geloof, hoop en liefde. We waren er voor elkaar en voor onze buurt.’ Vanuit die gedach­te­oe­fening stel ik de vraag: Wat zou je als gemeente, als kerkenraad, als predikant nu kunnen doen als je dat effect, dat verlangen voor ogen hebt?

 

denk en organiseer vanuit het individu

De vriendin van mijn zoon werkt in een verzor­gingshuis van gerefor­meerde snit. Ik vroeg haar voor welke ouderen de crisis het moeilijkst is. Haar reactie: ‘De mensen die vaak bezoek kregen en er zelf nog op uit gingen. Want degenen die toch al niemand op bezoek kregen, tja … die waren het al gewend.’

Eenzaamheid verbreedt zich en er zijn nieuwe catego­rieën mensen die in de knel komen. Zzp’ers zoals onze piano­stemmer die van de ene op de andere dag geen klanten meer heeft en niet weet of hij het finan­cieel redt. Mensen met een verstan­de­lijke of fysieke beperking - en hun mantel­zorgers - voor wie dagbe­steding, uitstapjes en zorg wegvallen. Mensen die single zijn en alleen thuis zitten, die ziek worden en geen boodschappen kunnen doen. Relatie­pro­blemen die juist nu aan het licht komen doordat iedereen thuis is, in een te kleine ruimte.

Door zicht op de situatie van mensen en door pro-actief contact te zoeken kun je meer op maat meeleven én ontdekken hoe je er voor de ander kunt zijn. Juist nu kan bijvoor­beeld de diaconie een verdeelpunt zijn van tijd, talenten en middelen. Het ligt voor de hand om te beginnen bij de bestaande structuur. Domweg lijsten doorlopen: wie heeft er contact of wie legt er contact? Kerken zijn vaak georga­ni­seerd in wijken, kringen en commissies. Veel kerken hebben moeite om vacatures te vervullen. Het kan een klus zijn om, als je onder­bezet bent, toch te denken en te organi­seren vanuit ieder gemeen­telid. Wees reëel over wat kan binnen de aanwezige capaciteit. Doe het gedoseerd en wees creatief. Deze crisis biedt mogelijk­heden om meer gemeen­te­leden te betrekken bij het omzien naar elkaar.

Het tegen­over­ge­stelde is ook een risico, namelijk dat zorg wat te veel van het goede wordt. Dan krijg je dit soort reacties: ‘Mijn oude moeder is deze week al drie keer gebeld, steeds door een andere commissie van de kerk die contact met ouderen wil houden.’

 

inventariseer, luister goed, stel vragen

Vanuit overzicht kun je verdelen wie er contact heeft of gaat leggen met wie. De telefoon of eventueel whatsapp, is nu een goed middel voor een eerste persoonlijk contact. Denk na over de start van een gesprek. Een vraag op belevings­niveau kan een goede opening zijn: ‘Ik ben benieuwd hoe u deze crisis ervaart.’ Open vragen geven mensen ruimte om hun verhaal te vertellen. Pas op met invullen, betut­telen of beleren. Geef ruimte. Het is mijn ervaring dat mensen het waarderen als je vragen stelt en echt luistert naar wat ze zeggen. Aandacht is in zichzelf waardevol. Het voorkomt dat we met oplos­singen komen voor problemen die er niet zijn.

 

creëer een gevoel van samen

Voor velen is eenzaamheid niet het grootste probleem, vertelde iemand mij. Het gevoel dat je voor niemand meer van betekenis bent, is erger. Want waar leef je dan voor? Een antwoord op eenzaamheid is contact of aandacht. Een antwoord op dat gevoel dat je niet meer van betekenis bent is: uitge­nodigd worden om mee te doen op een manier die past bij wie je bent en bij wat je wél kunt.

Het kabinet roept de samen­leving op om het samen te doen en op elkaar te letten. De kerk heeft als Lichaam van Christus vele leden met talenten die God aan ieder heeft gegeven. Een manier om dat Lichaam te activeren is: vraag mensen om mee te doen en organiseer hun inzet.
Zou je een maatje voor iemand willen zijn?
Heb je ruimte om bij iemand op de tablet een programma te instal­leren?
Zou je willen bidden: voor mensen die ziek zijn, voor mij als voorganger, voor de kerkenraad?
Wil je me laten weten hoe je de online kerkdienst ervaart en of je nog tips hebt?
Heb je de mogelijkheid om voor anderen een boodschap te doen?
Een gevoel van samen ontstaat door oprechte betrok­kenheid bij elkaar en een verlangen voor de wereld om ons heen. We zijn met elkaar op weg door deze moeilijke tijd heen. Dat doen we in liefde en verbon­denheid en met het besef dat de Heer in ons midden is.

 

speel in op nood

De overheid heeft de crisis­maat­re­gelen verlengd. Dat is nodig en er is draagvlak voor in de samen­leving. Nu de intel­li­gente lockdown langer duurt, zal bij allerlei mensen zorg toenemen, de eenzaamheid, onmacht, de behoefte aan steun. Een platform als #nietalleen brengt vraag en aanbod bij elkaar.

Toen de crisis net begon, waren er veel mensen die ‘iets’ wilden doen, maar waren er nauwe­lijks vragen. Dat is nu aan het veran­deren. Een meneer bij ons in de wijk belde dat hij ziek is en geen boodschappen kan doen. Hij heeft niemand die hem helpen kan. Voedsel­banken vragen om hulp omdat er niet genoeg mensen zijn om pakketten in te pakken. Er worden netwerkjes gecreëerd rondom mensen die de dag niet doorkomen. Mensen voor wie gekookt moet worden of voor wie het helpt als er dagelijks een kaartje in de brievenbus valt. In de gemeente waar ik zelf voorganger ben hebben veel huisgroepen een ‘buddy­systeem’ waarbij mensen regel­matig contact hebben met één ander persoon. Organiseer met aandacht voor iedereen in de gemeente en verbreedt het van daaruit. Doe het als predikant of als diaconie niet allemaal zelf, maar nodig uit om elkaar te steunen en rust de gemeente toe tot dienst­betoon (Efeze 4:12). Dit is de tijd …

 

erken verlies

Premier Rutte noemde dit een van de grootste crises buiten oorlogstijd. Een crisis kent vele slacht­offers. Angst en verlies maken deze periode een tijd van inkeer. We raken iets kwijt wat nooit of misschien ooit terugkomt. Er is verlies van mensen die we liefhebben zoals een opa of oma, een vriend of gemeen­telid. Er is verlies van gezondheid, van werk, van vrijheid om te gaan en staan waar we willen. Verlies van je gevoel van veiligheid of van verbon­denheid met vrienden.

Als we terug­kijken op deze tijd zullen we het belang van beteke­nis­volle relaties nog meer inzien. Daarom is het zo belangrijk om nú verbinding te zoeken, ondanks alle drukte die er kan zijn. Vraag aan elkaar: ‘Hoe gaat het nu écht met je?’ Dat er relaties zijn en vieringen waar erkenning is van verlies. Lijden maakt deel uit van het leven. We zouden liever zeggen ‘kusje erop en klaar’ of ‘even slikken en dan weer verder’. Maar de gevolgen van deze crisis gaan dieper. We zullen de tijd moeten nemen om dat te verwerken.

In de kerk kennen we het mysterie van de Lijdende Knecht. We weten van lijden en sterven. Van het niet hebben van gemak­ke­lijke antwoorden en het niet te snel oordelen. Erken verlies. Het mag er zijn. Daarmee help je elkaar om je open te stellen voor het werk van de Trooster die ons op geheel eigen wijze wil dienen en leiden.

 

bied perspectief

Bij heel wat bruiloften sprak ik over de liefde vanuit 1 Korinthe 13. Vers 8 en 13 spreken op dit moment tot me. Dat profe­tieën teniet­gedaan worden, klanktaal zal ophouden, kennis teniet­gedaan zal worden. Maar wat blijft is geloof, hoop en liefde, deze drie maar de meeste van deze drie is de liefde. Als mensen terug­kijken op een crisis, dan zijn het de liefde­volle momenten die bijblijven.

Wat zou het mooi zijn als we in deze tijd randvoor­waarden scheppen voor liefde. Door te denken en te organi­seren vanuit het individu, door te inven­ta­ri­seren, te luisteren en goede vragen te stellen. Door een gevoel van samen te creëren, door in te spelen op de nood, door verlies te erkennen en perspectief te bieden.

Na goede vrijdag volgt Pasen. Er is lijden én er is opstanding. De kerk is de gemeen­schap rondom het Woord die ons oproept een toekomst­per­spectief toe te eigenen. Door ons leven in Gods hand te leggen en te leven vanuit de beloften van God, dwars door crises heen, door de dood heen. Een gemeen­schap waar mensen elkaar laten merken: ik laat je niet los en we zoeken samen en persoonlijk Gods aanwe­zigheid. Staat God niet boven de tijd? Er is toch genade en vrede van Hem die is, die was en die komt (Openbaring 1:4). Er is toch die stem van Jezus Christus die tegen zijn leerlingen zegt: En zie Ik ben met u alle dagen tot aan de voleinding van de wereld. Amen (Mattheüs 28:20)

___________________

Alle Chris­te­lijke Gerefor­meerde Kerken zijn opgeroepen zich aan te sluiten bij het initi­atief #nietalleen.

contact: Diensten­bureau CGK via het e-mailadres in coronatijd: verbinding@cgk.nl.

Hulp nodig of hulp bieden? Check lande­lijke en lokale acties #nietalleen via www.cgk.nl/nietalleen

Print Friendly, PDF & Email