Selecteer een pagina
Generic selectors
Alleen exacte overeenkomsten
Zoeken in de titel
Inhoudelijk zoeken
Zoeken in posts
Zoeken op pagina's
dlm_download
Generic selectors
Alleen exacte overeenkomsten
Zoeken in de titel
Inhoudelijk zoeken
Zoeken in posts
Zoeken op pagina's
dlm_download

kerk in een anderhalve-metersamenleving: hoe?

Voorzich­tigheid nu is beter dan spijt achteraf’, gaf premier Rutte aan. Het geeft iets aan van de behoed­zaamheid waarmee het kabinet maatre­gelen wil verruimen. Basis­scholen en kinder­dag­ver­blijven starten voorzichtig weer op. Tegelijk zijn er allerlei sectoren die verlangend uitkijken naar verruiming, maar vooralsnog moeten wachten. Dat geldt ook voor de kerken.

anders organi­seren
Als er weer mogelijk­heden komen tot samen­komen, gaat het voorlopig niet terug naar wat we gewend waren en krijgen we te maken met proto­collen. De samen­leving zal vanwege het corona­virus op een andere manier georga­ni­seerd worden. Daar denkt de kapper op de hoek over na, de autorij­school en de fysio­the­rapeut. Een ander­halve-meter­sa­men­leving vraagt een reorga­ni­satie van openbaar vervoer, scholen, horeca, cultuur, evene­menten én van de wijze waarop kerkdiensten georga­ni­seerd worden.

samen nadenken
De verwachting is dat we in elk geval tot ver in het seizoen 2020 - 2021 te maken hebben met beper­kende  maatre­gelen. Daarom de suggestie om nu na te denken over hoe de zondagse kerkdienst, de clubs, de vereni­gingen, de catechese, de huisgroepen vorm kunnen krijgen in de ander­halve-meter­sa­men­leving. Wat kan wel, wat niet en welke creatieve manieren zijn er om het komend seizoen met elkaar verbonden te zijn?

eerste artikel: bewust­wording kerkdiensten
Dit is een eerste artikel met als doel om bewust­wording op gang te brengen, denkstappen aan te reiken en vragen te verza­melen. De focus ligt in dit artikel op de kerkdienst. In een volgend artikel zullen we meer ingaan op kleinere groepen en onder­linge zorg. Wat in ieder geval nodig is, is dat er in elke plaat­se­lijke gemeente bezinning plaats­vindt en dat er plannen gemaakt worden. Hoe kun je het kerk-zijn inrichten in een ander­halve-meter­sa­men­leving, rekening houdend met richt­lijnen die de overheid zal stellen en proto­collen die per kerkverband aange­reikt gaan worden?

doet pijn
We komen elementen tegen die pijn doen, omdat ze raken aan waarden die we vanuit het chris­telijk geloof zo belangrijk vinden. In een documen­taire van TV Oost over de gevolgen van corona in Hasselt zag je predikant ds. Westerhout voort­durend beeld­bellen met ernstig zieke mensen. Op een gegeven moment zegt hij: ‘Kerk, dat is echt nabijheid bij mensen, en je kunt er niet naar toe. Want als je gaat, vraag je om moeilijk­heden voor jezelf en de mensen met wie je optrekt. Dus je moet je verstand voor je gevoel zetten, want de kerk is juist een gemeen­schap van nabijheid.’

het ‘nieuwe normaal’ en liefde voor elkaar
Datzelfde gevoel kun je krijgen bij de denkstappen in dit artikel met een focus op het organi­seren van kerkdiensten in het ‘nieuwe normaal’. Want je wilt zo graag met iedereen in de kerk zijn. Je wilt niet dat een weduwe of alleen­gaande op afstand plaats moet nemen, met daarnaast een gezin dat wel vlak naast elkaar zit. Je wilt niet dat mensen geweigerd worden bij de deur, omdat de maximum­ca­pa­citeit is bereikt en ook niet dat je met flessen desin­fec­terend middel klaar moet staan om micro­foons of deurkrukken schoon te maken.

En toch … we zullen zorgvuldig stappen moeten zetten uit liefde voor elkaar, voor de samen­leving en om als betrouwbare partner ook ruimte te krijgen van de overheid.

1. wat is de capaciteit van het kerkgebouw?

Hoeveel mensen passen er op ander­halve meter afstand van elkaar in een kerkgebouw?  Dat is per gebouw verschillend. Denk aan het vloer­op­pervlak, het wel of niet hebben van kerkbanken (wat minder flexibel dan stoelen) of schuif­wanden die open kunnen. SGP-senator Peter Schalk inven­ta­ri­seerde met enkele kosters 5 kerkge­bouwen uit de refor­ma­to­rische gezindte. De capaciteit van deze gebouwen ligt tussen de 150 en de 2000 zitplaatsen. Wat is de maximale capaciteit, uitgaande van ander­halve meter afstand tussen mensen die niet tot hetzelfde huishouden behoren? Daar kwam een percentage uit van 21% tot 24% van het maximum aantal zitplaatsen in het gebouw. Het zou goed kunnen, dat de overheid op een gegeven moment akkoord gaat met een protocol dat uitgaat van een bezetting van rond de 20% van de capaciteit van het gebouw. Dus als er 300 mensen in een kerkgebouw passen, dan is de capaciteit in het 'nieuwe normaal' nog 60. In een gebouw met 800 zitplaatsen zouden dat 160 personen zijn. Met als kantte­kening dat verruiming mogelijk gelei­delijk gaat, of dat er maximum komt per samen­komst. Het outbreak management team (OMT) geeft rondom evene­menten aan, dat bij het zingen aerosolen [zeer kleine vaste of vloeibare deeltjes in de lucht, red.] vrijkomen, waarmee het virus kan worden overge­bracht.

2. wat betekent die capaciteit voor de samenkomsten?

Voor de meeste kerken betekent dit dat het niet meer mogelijk zal zijn om als hele gemeente tegelijk bij elkaar te komen in het eigen kerkgebouw. Het spreiden van meerdere diensten op een zondag zou een optie kunnen zijn. Stel, een gemeente met 100 kerkgangers op een zondag heeft in de oude situatie een gebouw met een capaciteit van 150 mensen. Dat betekent dat er 30 mensen tegelijk in het gebouw kunnen zijn (20% van 150). Het advies van de overheid blijft, dat je bij hoest of koorts thuis­blijft en dat ook oudere en kwetsbare mensen dat doen. Als de thuis­blijvers 10% van de gemeente zijn, betekent het dat er drie diensten gehouden moeten worden om mogelijk te maken dat de overige kerkgangers verspreid over de zondag naar de kerk kunnen. Het lijkt daarom voor de hand te liggen, dat er in het seizoen 2020-2021 een combi­natie gezocht wordt van een bijeen­komst in het kerkgebouw en thuis­sa­men­komsten via een livestream of een video.

3. hoe kan de ‘routing’ verlopen?

Net zoals we nu meemaken bij de super­markten, zal er een gelei­de­lijke instroom moeten zijn. Denk aan gastheren of vrouwen bij de ingang van het gebouw en op centrale punten. Mensen die welkom heten, die tellen en die aanwij­zingen geven. Bij binnen­komst op ander­halve meter afstand van elkaar wachten en gelei­delijk door de deur naar binnen, zodat er zich geen groepjes vormen. Handen desin­fec­teren en direct doorlopen naar de kerkzaal. Het ophangen van een jas is niet zo’n goed idee, want de kapstok wordt een verza­melplek van mensen. Mensen begeleiden naar een plek, zodat de zaal gevuld wordt met ruimte aan de zijkant en binnen­ko­mende mensen niet te dicht langs de al zittende mensen lopen. Het ‘even inschikken’ en het hebben van vaste plekken zal voorlopig niet aan de orde zijn. De rijen worden gevuld vanuit het midden, zodat er ander­halve meter afstand is tussen mensen die niet tot één huishouden behoren.

4. hygiënemaatregelen

Deuren moeten openstaan, zodat deurkrukken zo min mogelijk worden aange­raakt. En als dat wel het geval is, dienen die te worden gedes­in­fec­teerd. Dat geldt ook voor micro­foons, die sprekers en zangers gebruiken. Mensen kunnen het beste thuis naar het toilet gaan, maar het is niet te voorkomen dat ook in de kerk gebruik gemaakt wordt van toiletten. Het was altijd al belangrijk dat het toilet schoon was, maar dat vraagt nu extra aandacht. Zorg voor voldoende middelen om te desin­fec­teren. En loop door de rest van het gebouw met de vraag: waar raken we elkaar en de spullen aan?

5. koffiedrinken en collecteren

Voor kerken die gastvrijheid hoog in het vaandel hebben, wordt het een puzzel of en hoe er met elkaar koffie­ge­dronken kan worden. Doe je dat dan niet of bedenk je ook daarvoor een ‘routing’? Collec­teren zal wel helemaal overgaan op digitaal geven of doneren, want via collec­te­zakken, collec­te­bonnen of papiergeld kan het virus doorge­geven worden.

6. hoe omgaan met specifieke groepen?

kinderen
Kerken kunnen leren van ervaringen die de komende tijd worden opgedaan in het onderwijs. Kinderen blijken minder vatbaar voor het virus, maar kunnen het wel verspreiden. Als er op zondag een oppas is en kinder­ne­ven­dienst: hoe organiseer je die? De capaciteit van de centrale ruimte in het kerkgebouw gaat in deze denkoe­fening met 80% omlaag en datzelfde geldt voor de bijzalen. Houd er rekening mee, dat kinderen die eerst meegaan naar de kerkdienst zelf, meetellen in de capaciteit van de kerkzaal. Dus overweeg om kinderen direct bij binnen­komst in de kerk naar hun eigen programma te laten gaan en naar de kinder­oppas.

gasten
Het is een risico dat we bij het nadenken over de capaciteit, routing, verdeling en derge­lijke vergeten rekening te houden met gasten. De crisis maakt mensen bewust van hoe belangrijk een gemeen­schap is en hoe eindig het leven is. Zouden we juist in deze tijd capaciteit vrij moeten houden voor gasten, voor zoekers?

anders­ta­ligen
Kerken met een inter­cul­tureel karakter of die veel optrekken met asiel­zoekers doen er goed aan om hen vroeg­tijdig te betrekken. Zodat afspraken ook door hen gedragen worden en er infor­matie in meer talen beschikbaar is.

7. communicatie

Na de fase van doordenken en het plannen maken, is de commu­ni­catie het aller­be­lang­rijkste. Wat is het protocol, waarom is het nodig, bij wie kunnen mensen vragen stellen? Wanneer wordt wie uitge­nodigd? Worden mensen per wijk, kring, leeftijd, alfabet uitge­nodigd? Kunnen mensen onderling ruilen? Er is niks verve­lender dan dat mensen bij een kerk staan en daar te horen krijgen: ‘we hebben het maximum bereikt, gaat u maar naar huis’.

 

Elkaar helpen
De reactie op de coron­a­maat­re­gelen zijn in allerlei kerken verschillend. Er wordt creatief ingespeeld op deze crisis­si­tuatie. We zien ook kerken die zoeken en worstelen en die bijvoor­beeld zelf geen diensten verzorgen in deze periode. In de komende tijd zullen er nieuwe vragen op ons afkomen, waarin we elkaar kunnen helpen met classicale of lande­lijke verbon­denheid. We hopen met elkaar te ontdekken hoe God ons leidt, hoe  we met elkaar wegen vinden om God de lof te brengen door wat we doen, door wat we zingen en uitdragen. Vanuit het Diensten­bureau volgen we de ontwik­ke­lingen als gevolg van de corona­crisis op de voet. Waar mogelijk facili­teren we met artikelen en bijdragen aan proto­collen. We blijven graag in contact over de vragen die plaat­selijk spelen in de huidige en in de nieuwe situatie.

 

Reageren? Stuur uw mail naar: verbinding@cgk.nl.

 _______

Bron: Rudolf Setz en ds. Jelle Nutma, diaconaal en missi­onair consulent

Contact­per­sonen / meer infor­matie: Diensten­bureau via het e-mailadres in tijden van corona: verbinding@cgk.nl

alle corona­be­richten op onze website: www.cgk.nl/corona | hulp bieden en hulp vragen: www.nietalleen.nl

 

Print Friendly, PDF & Email