Selecteer een pagina
Generic selectors
Alleen exacte overeenkomsten
Zoeken in de titel
Inhoudelijk zoeken
Post Type Selectors
dlm_download
Generic selectors
Alleen exacte overeenkomsten
Zoeken in de titel
Inhoudelijk zoeken
Post Type Selectors
dlm_download

Botswana

Botswana is een zelfstandige staat in zuidelijk Afrika, buurland van Zuid-Afrika. Het land is al jaren politiek stabiel. De bevolking bestaat naast Tswana's uit minder­heids­groepen, waaronder de San die in het westen van de Kalaha­ri­woestijn leven.

In de Botswaanse samen­leving zijn de San een achter­ge­stelde groep geworden in cultureel, sociaal-econo­misch en politiek opzicht. In 1990 is zending in het Ghanzi­dis­trict in uiterste westen van Botswana begonnen met hulp aan de toen al bestaande Gerefor­meerde Kerk in D'Kar.

Hessel en Coby Visser (1991-heden) begonnen een vertaal­project onder de Narospre­kende San in het Ghanzi­dis­trict. Een jaar later werden Jan en Beppie Wessels uitge­zonden (1992-2010) om daar een kerkplan­tings­project te begeleiden. Het werk van ds. Wessels is na zijn vertrek overge­nomen door plaat­se­lijke predikanten.

de taal 'vangen'

Toen Hessel en Coby Visser in het dorpje D’kar gingen wonen, spraken ze geen Naro. Door bij de mensen te gaan wonen, leerden ze de taal. Met gebaren, en met pen en papier bij de hand leerden zij de geheimen van het Naro met zijn achten­twintig klikklanken.

Ze ontdekten dat er achttien verschil­lende woorden voor ‘wij’ zijn, vijf voor ‘jullie’ en zes voor ‘zij’. En zo ontdekten ze nog veel meer. Ze ‘vingen’ de taal in een woordenboek en een grammatica. Hun werk is door weten­schappers die de regering adviseren genoemd als basis voor Naroon­derwijs op de basisscholen.

een team vormen

Hessel vormde een team van Narospre­kende mensen onder de naam Naro Language Project (NLP) om samen de Bijbel te vertalen. Naast dat verta­len­heeft het team zich ontwikkeld  in lees- en schrijf­on­derwijs. Workshops op scholen zorgen ervoor dat bijvoor­beeld namen van kinderen goed gespeld worden, iets wat in het SeTswa­na­spre­kende Botswana niet vanzelf­sprekend was.

Iaac Khanx’a Saul, een van de leden van het team, bleek bijzonder begaafd. Hij kreeg de kans om na de middelbare school aan verschil­lende univer­si­teiten te studeren. Hij studeerde af als gekwa­li­fi­ceerd taalwe­ten­schapper en leidt sinds 2016 het NLP, als opvolger van Hessel Visser.

En Hessel? Hij reist met Coby door heel zuidelijk Afrika om verschil­lende vertaal­pro­jecten te begeleiden als vertaalconsulent.

vertalen, hoe gaat dat?

Een Bijbel­ver­taling komt in een lang proces tot stand. De eerste stap is het maken van een concept­ver­taling, de tweede een interne check. Bij die stap wordt de vertaling mee ‘naar buiten’ genomen, om te zien of mensen begrijpen wat er gezegd wordt. Betekent Psalm 32: ‘welzalig is hij … van wie de zonde bedekt is’ dat het goed is dat andere mensen niet weten wat jij verkeerd gedaan hebt? Als mensen dat oppikken moet je misschien dingen toch anders zeggen.

De derde stap is de externe check. Er komt dan een vertaal­con­sulent, die samen met het team het deel nog eens doorneemt en wijst op zaken die verbe­tering of veran­dering nodig hebben. De vierde stap is het publi­ceren van de vertaling in een uitgave van de Bijbel, zoals in 2012 gebeurde met het Nieuwe Testament

In 2020 werden de boeken Ruth en Micha zover afgerond dat ze naar de vierde stap kunnen. In totaal zijn er nu elf Bijbel­boeken geheel klaar voor deze drie stappen: het boek Genesis, de boeken Ezra, Esther en Ruth en de kleine profeten Hosea, Joel, Amos, Obadja, Nahum, Maleachi en Haggai. Daarnaast is er een groot aantal Psalmen gereed.

Ondanks alle moeiten die er in 2020 waren,  konden er belang­rijke stappen gezet worden.. En daar zijn we de Here dankbaar voor.

Print Friendly, PDF & Email
CGK dienstenbureau 0318 582375 info@cgk.nl