Selecteer een pagina
Generic selectors
Alleen exacte overeenkomsten
Zoeken in de titel
Inhoudelijk zoeken
Zoeken in posts
Zoeken op pagina's
dlm_download
Generic selectors
Alleen exacte overeenkomsten
Zoeken in de titel
Inhoudelijk zoeken
Zoeken in posts
Zoeken op pagina's
dlm_download

protocol erediensten en andere kerkelijke bijeenkomsten

versie: 1.3.1 | 2 juli 2020
De rode en in zwart doorge­haalde teksten betreffen nog wijzi­gingen van 29 juni. Wijzi­gingen van 2 juli ziet u in rood vet gedrukt staan.

over dit protocol

Dit protocol is een handreiking om binnen de kaders van de richt­lijnen van de overheid de erediensten en kerke­lijke bijeen­komsten gedoseerd en verant­woord op te starten. Voor de tekst en inhoud van dit protocol is gebruik gemaakt van publi­caties van de Protes­tantse Kerk in Nederland en de refor­ma­to­rische kerken en van gezamen­lijke afstemming binnen de Chris­te­lijke Gerefor­meerde Kerken, Gerefor­meerde Kerken vrijge­maakt en de Neder­lands Gerefor­meerde Kerken.

waarom een protocol?

Vanaf 1 juni 2020 mogen er maximaal 30 mensen (exclusief 'personeel') aanwezig zijn bij religieuze bijeen­komsten. Vanaf 1 juli 2020 wordt dat maximaal 100 mensen (exclusief 'personeel'). Kerken kunnen gebruik maken van deze versoe­peling, maar zoek niet de grenzen op van wat kan en mag.
Ondanks de versoe­peling van de maatre­gelen is een online eredienst nog steeds een goede en verstandige aanvulling op de voorzichtig op te starten bijeen­komsten en activi­teiten.

- - let op! de voorschriften kunnen worden bijge­steld - -

Het is van belang dat u de maatre­gelen vanuit de overheid blijft volgen: www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/coronavirus-covid-19/nederlandse-maatregelen-tegen-het-coronavirus/openbaar-en-dagelijks-leven

Dit protocol wordt daar voort­durend op aangepast. Ga naar www.cgk.nl/coronaprotocol om te contro­leren of u de meest actuele versie hebt geopend. Zie het versie­nummer aan de boven­zijde van deze pagina.

Ook stellen we een format gebruiksplan kerkgebouw beschikbaar, om kerken te onder­steunen bij het maken van hun eigen gebruiksplan.

Exclusief medewerkers
Het maximum van 30 en 100 mensen is exclusief 'medewerkers'. Medewerkers zijn de mensen die noodza­kelijk zijn voor het organi­seren van erediensten. Concreet gaat het om de volgende personen: predikant, ouderling, diaken, muzikanten, coördi­na­toren, technici, de koster. Let erop dat deze groep mensen wel in verhouding staat tot het aantal toege­stane bezoekers. Het is nog steeds niet aan te bevelen de grens van de dertig of honderd mensen op te zoeken.

uitgangspunten bij de versoepeling

De kerk wil het virus niet verder verspreiden en het gemeen­te­leven gaande houden. We doen dat om de meest kwets­baren te beschermen en mee te helpen dat de zorg het aankan. Tegelijk willen we het kerkzijn zo optimaal mogelijk vormgeven om als gemeente God en elkaar te ontmoeten en om toegerust de wereld in te gaan.

basisregels bij de versoepeling

De kerk houdt zich in het kader van de veiligheid aan de richt­lijnen van de overheid en het RIVM.

Er wordt ander­halve meter afstand gehouden. De  kerkge­bouwen zijn daarop ingericht en hebben een gebruiksplan, vooralsnog is er geen gezamen­lijke zang en blijven mensen met klachten thuis. Er is extra aandacht voor schoonmaak. Extra voorzich­tigheid is geboden bij kwetsbare mensen en mensen boven de 70 jaar.

Binnen de richt­lijnen van dit protocol heeft de kerk de autonomie om eigen afwegingen te maken en dit te noteren in een eigen gebruiksplan.

 

algemene uitgangspunten

Verder geldt voor de overige kerke­lijke activi­teiten het advies:

  • Is het mogelijk digitaal te verga­deren? Zo ja: digitaal.
  • Zijn er toch redenen elkaar fysiek te ontmoeten? Noodzaak hiertoe per keer afwegen.

 

wat mag (nog) niet?

  • meerdere erediensten direct achter elkaar laten plaats­vinden;
  • meerdere groepen mensen gelijk­tijdig in diverse zalen in het kerkgebouw plaatsen.

Dit omdat de hygië­ne­maat­re­gelen dan niet in acht genomen kunnen worden en omdat de logistiek rond het gebouw (parkeren, aanrijden) dan een obstakel vormt.

wat mag wel?

Meerdere erediensten op één dag in één kerkgebouw zijn mogelijk, als het diensten op verschil­lende dagdelen betreft. Het gebouw moet dan tussendoor gereinigd en geven­ti­leerd worden.

1          kerkelijk spoorboekje

 

vanaf 1 juni: oefenperiode voor activiteiten met max. 30 deelnemers

Alle activi­teiten mogen weer plaats­vinden met maximaal 30 deelnemers (exclusief medewerkers), als dat kan volgens het maximaal aantal veilige plaatsen in het gebruiksplan (zie paragraaf 2) en met inacht­neming van de basis­regels zoals uitge­werkt in het gebruiksplan.
Geadvi­seerd wordt deze oefen­pe­riode uit te voeren met de mensen die vanaf 1 juli een rol gaan vervullen in het organi­seren en coördi­neren van de activi­teiten met meerdere kerkleden.

vanaf 1 juli: als het goed gaat, activiteiten met max. 100 deelnemers

Alle activi­teiten mogen weer plaats­vinden met maximaal 100 deelnemers (exclusief medewerkers), als dat kan volgens het maximaal aantal veilige plaatsen in het gebruiksplan en met inacht­neming van de basis­regels zoals uitge­werkt in het gebruiksplan.

Medewerkers zijn de mensen die noodza­kelijk zijn voor het organi­seren van de eredienst. Concreet gaat het om de volgende personen: predikant, ouderling, diaken, muzikanten, coördi­na­toren, technici, de koster. Let erop dat deze groep mensen wel in verhouding staat tot het aantal toege­stane bezoekers.

vanaf 1 juli: als het goed gaat, activiteiten met max. 100 deelnemers

Vanaf 1 juli:

Voor kerkdiensten geldt vanaf 1 juli geen maximaal aantal bezoekers meer, zolang er onderling 1,5 meter afstand wordt bewaard. Als er meer dan 100 deelnemers zijn, dan is het bovendien verplicht om:

  1. te werken met een reser­ve­rings­systeem;
  2. vaste zitplaatsen te hanteren;
  3. en een gezond­heids­check vooraf te doen.

Bij minder dan 100 deelnemers is het advies vast te leggen wie de diensten bezocht hebben, voor meer dan 100 deelnemers is dit verplicht.

2          gebruiksplan

Voordat een gemeente kerke­lijke activi­teiten - zoals erediensten - hervat, moet er een gebruiksplan worden opgesteld. Dit protocol biedt hiervoor een belangrijk handvat, tegelij­kertijd is het niet alles­om­vattend. De situatie in iedere gemeente en elk kerkgebouw is tenslotte anders.

  1. De kerkenraad is verant­woor­delijk voor het opstellen van een gebruiksplan naar aanleiding van dit protocol.
  2. Het gebruiksplan van de gemeente geldt voor alle activi­teiten in en rond het kerkgebouw.
  3. Uitgangspunt is dat het helder en hanteerbaar is voor predi­kanten, werkers in de kerk, vrijwil­ligers en bezoekers.
  4. Profes­si­onals in de kerk (predi­kanten, kerkelijk werkers, kosters), vrijwil­ligers en bezoekers houden zich aan de voorschriften van het RIVM.

 

2.1      in te vullen format

In de week van 18 mei is een format voor een gebruiksplan gepubli­ceerd dat u kunt gebruiken voor uw eigen situatie. Daarmee beschikt u snel over een uitge­werkt plan. Dit format is te vinden op: www.cgk.nl/coronaprotocol.

Er is een format voor een gebruiksplan gepubli­ceerd dat u kunt gebruiken voor uw eigen situatie. Daarmee beschikt u snel over een uitge­werkt plan. Dit format is dan te vinden op: www.cgk.nl/coronaprotocol.

Zorg ervoor dat het gebruiksplan makkelijk te gebruiken is en voldoende aansluit bij de verschil­lende bijeen­komsten en activi­teiten. En dat het gebruiksplan in geprinte versie aanwezig is in het betref­fende kerkgebouw.

 

2.2       onderdelen van het gebruiksplan

In dit protocol vatten wij de noodza­ke­lijke onder­delen van het gebruiksplan samen.

2.2.1    het kerkgebouw

capaciteit
Het protocol gaat uit van de ‘ander­hal­ve­meter’ tussen bezoekers. Het kan zijn dat het niet mogelijk is om én ander­halve meter afstand te houden én het toege­stane maximum aantal personen in het gebouw te hebben. Dan ligt het maximum aantal personen in het geval van uw gemeente dus lager. Het gebruiksplan van een gemeente is maatwerk. Het is afhan­kelijk van het soort activiteit en de inrichting van het kerkgebouw.

Vanaf 1 juli geldt geen maximum aantal meer. Het is boven de 100 deelnemers verplicht te werken met een reser­ve­rings­systeem, vaste zitplaatsen en een gezond­heids­check vooraf. De ander­halve meter afstand is bepalend voor het maximum aantal personen dat u kwijt kunt in uw bijeen­komsten. Het gebruiksplan van een gemeente is maatwerk. Het is afhan­kelijk van het soort activiteit en de inrichting van het kerkgebouw.

gebruik kerkzaal
Uitgangs­punten bij het inrichten en gebruik van de kerkzaal zijn:

  • Tussen kerkgangers dient ander­halve meter afstand gewaar­borgd te worden;
  • Huisge­noten mogen bij elkaar zitten. Onder een huishouden verstaat het RIVM: echtge­noten, geregi­streerde partners of andere levens­ge­zellen en ouders, groot­ouders en kinderen, voor zover zij op één adres wonen. Woongroepen, tehuizen en studen­ten­huizen vormen dus niet één huishouden;
  • Voor iedere kerkganger dient helder te zijn waar hij/zij kan zitten. Geef dit duidelijk aan;
  • Alle betrok­kenen in de eredienst (predi­kanten, lectoren, ouder­lingen, muzikanten, kosters, enz.) dienen ook tijdens de dienst de ander­halve meter afstand te bewaren;
  • Bij het gebruik van boven­ga­le­rijen dienen zitplaatsen zich te bevinden op minimaal ander­halve meter afstand van de (voor)zijde van de galerij die uitziet op de kerkzaal, zodat kerkgangers hieronder een veilige zitplaats kunnen innemen;
  • Neem bij voorkeur de preekstoel/lessenaar af als een andere persoon deze gebruikt tijdens de eredienst;
  • Beschrijf in het gebruiksplan de procedure voor het betreden en verlaten van het kerkgebouw. Laat de procedure uitvoeren door de daarvoor aange­wezen coördi­nator. Geef bijvoor­beeld aan welke rij als eerste de kerkzaal kan verlaten, zo mogelijk via verschil­lende uitgangen. Vermijd elkaar kruisende stromen bij het inkomen/verlaten van de kerk en toiletten.

in- en uitgang van het kerkgebouw
Geef duidelijk aan welke ingangen, welke looproutes en welke uitgangen worden gebruikt. Zorg voor desin­fec­te­rende middelen bij de ingang en bij toiletten. Denk na over het al dan niet gebruiken van garde­robes.

koffie­drinken en ontmoeting na afloop
Gelet op de voorschriften van het RIVM is het dringende advies dit achterwege te laten.

gebruik overige ruimtes in en rondom kerkge­bouwen
In het gebruiksplan dienen ook alle overige ruimtes in en rond het kerkgebouw te worden opgenomen. Ook voor het gebruik van deze ruimtes zijn de voorschriften van het RIVM van toepassing. Overweeg om niet-gebruikte ruimtes af te sluiten.

hygiëne / reinigen
Besteed in het gebruiksplan afzon­der­lijke aandacht aan hygiëne en veiligheid: stel een reini­gingsplan op voor het kerkgebouw en de neven­ruimtes (door wie, hoe vaak). Bijzondere aandacht is noodza­kelijk voor voldoende venti­latie en voor keukens en sanitaire voorzie­ningen. Wat betreft het reinigen van het kerkgebouw/de kerkzaal is het belangrijk dat wordt vastgelegd hoe de kerkzaal wordt gereinigd. Denk aan afnemen van stoelen / banken, deurklinken, preekstoel/lessenaar, micro­foons, enz

gebruik toiletten
Het bezoek aan het toilet in de kerk moet tot een minimum beperkt worden. Toiletten dienen na afloop van iedere kerkdienst te worden schoon­maakt. Zorg voor extra reini­gings­mid­delen zoals hygië­ne­doekjes die bezoekers kunnen gebruiken voor deurklinken en toilet­brillen.

2.2.2  de kerkdienst

aanstellen coördi­na­toren
Voor iedere eredienst dienen één (of meer) coördinator(en) te worden aange­steld. Deze coördi­na­toren zien toe op de maatre­gelen die getroffen zijn en vragen de bezoekers bij binnen­komst naar de gezondheid. Zij geven aan waar mensen wel / niet mogen zitten (huisge­noten mogen bij elkaar) en begeleiden de looproutes. Zorg dat deze personen duidelijk herkenbaar zijn.

wel / niet bezoeken van de kerk
De rijks­overheid heeft duide­lijke voorschriften opgesteld wanneer iemand wel of niet een activiteit mag bezoeken. Kijk voor de meest actuele voorschriften op: www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/coronavirus-covid-19/nederlandse-maatregelen-tegen-het-coronavirus/
Het is verplicht om in het gebruiksplan voorschriften op te nemen over hoe om te gaan met de groep kwetsbare mensen en hoe extra voorzich­tigheid wordt betracht voor mensen van 70 jaar en ouder. Hiervoor kunt u gebruik­maken van de voorschriften van het RIVM: www.rivm.nl/coronavirus-covid-19/vragen-antwoorden#Vragen%20over%20voorkomen%20besmetting

voorkomen overschrijden maximum aantal kerkgangers
Het maximum aantal kerkgangers in het gebouw is beperkt. Zorg ervoor dat het aantal toege­stane aanwe­zigen niet wordt overschreden. Het betreft hier het totaal aantal mensen, dus exclusief predikant, ouderling, diaken, muzikanten, coördi­na­toren, technici, de koster, maar inclusief kinderen en medewerkers in de zalen. 
Het werken met een duidelijk uitno­di­gings­beleid is verplicht. Boven de 100 bezoekers is het verplicht om met een reser­ve­rings­systeem te werken. Suggesties voor reser­ve­rings­sys­temen vind u hier: www.cgk.nl/apps-in-ontwikkeling. Het is verstandig om uit te nodigen of te laten aanmelden tot bijvoor­beeld 90% van het maximaal toege­stane bezoekers. Dit in verband met het kunnen opvangen van onver­wachte gasten. Gasten dienen bij aanvang zich in te schrijven bij de contact­persoon of coördi­nator.

voorbeelden van een gericht uitno­di­gings­beleid

  • Mensen melden zich aan bij een contact­persoon in de gemeente. Deze houdt het aantal bij tot het maximum bereikt is;
  • Aanmel­dingen lopen tot een bepaald moment, bijvoor­beeld tot vrijdag­avond 20.00 uur;
  • Nodig mensen uit op wijkniveau, leeftijds­ca­te­gorie of achternaam.

 

2.2.3  in en rond de kerkdienst

Verder dient met de volgende aspecten rekening gehouden te worden:

muzikale medewerking aan een kerkdienst
Bij de opstelling van zangers en instru­men­ta­listen dient met de ander­halve meter-regel en andere RIVM-voorschriften rekening te worden gehouden.

zingen tijdens vieringen
Gemeen­tezang is vooralsnog helaas niet mogelijk. Zingen lijkt een grote bron van besmetting te zijn. Het minis­terie van VWS doet daar onderzoek naar. Zolang de uitslag daarvan niet bekend is, wordt gemeen­tezang afgeraden.
Of gemeen­tezang kan hangt sterk af van uw kerkgebouw. Het algemene advies is om nog af te zien van gemeen­tezang. Als u echter toch zingt, doe dit dan in een grote kerk, een kerk met een uitstekend venti­la­tie­systeem of buiten. Lees meer in ons nieuws­be­richt over zingen van 2 juli:
https://cgk.nl/samen-zingen-kan-dat-nu-wel-of-toch-niet.

De verant­woor­de­lijkheid om hier een afgewogen en verant­woord besluit in te nemen, ligt bij de plaat­se­lijke kerkenraad. Belangrijk in de afweging is de verant­woor­de­lijkheid die de kerkenraad draagt ten aanzien van de gezondheid van de deelnemers aan de eredienst.

Voor alter­na­tieven verwijzen we naar www.cgk.nl/zou-ik-niet-van-harte-zingen.

collectes
Het gebruik van doorgeef­zakken en lange collec­te­stokken is niet mogelijk. Een goed alter­natief is het gebruik van een collecte-app. Mogelijk alter­natief is de plaatsing van collec­te­schalen bij de uitgang. Let op: hierbij kan filevorming ontstaan. Dat is een mogelijk nadeel. Meer infor­matie vindt u in de eerder verschenen artikelen over collec­teren op onze website.

kinder­opvang, kinder­ne­ven­dienst, jeugdwerk
Dit is mogelijk, mits alle voorschriften in acht worden genomen. U dient deze te beschrijven in uw gebruiksplan. Ga vooraf in overleg met vrijwil­ligers in het kinder- en jeugdwerk of zij het zien zitten om deze activi­teiten vorm te geven.
Voor infor­matie over jeugdwerk en over gezin, jeugd en jongeren verwijzen wij naar:

Een voorbeeld­pro­tocol voor jeugdwerk is te vinden bij de Protes­tantse Kerk Nederland: www.jongprotestant.protestantsekerk.nl/nieuws/protocol-jeugdactiviteiten-in-coronatijd/

 

2.2.4  bijzondere vieringen en bediening sacramenten

avondmaal
Avondmaal kan gevierd worden mits aan alle voorschriften wordt voldaan. Dat betekent een bekertje per persoon en bij voorkeur het brood afnemen van een schaal in plaats van aanreiken.

doop
Hoewel  de ander­hal­ve­me­te­r­af­stand tussen personen leidend blijft, kan een kerke­lijke functi­o­naris vanaf 1 juni bepaalde litur­gische hande­lingen verrichten zonder deze afstand te handhaven. Het gaat concreet om dopen, beves­tiging van ambts­dragers, huwelijks(in)zegening en zieken­zalving.

overige diensten als huwelijks­diensten, belij­de­nis­diensten, beves­ti­gings­diensten van predi­kanten en/of kerken­raads­leden, rouwdiensten
De overige diensten kunnen plaats­vinden onder dezelfde condities zoals eerder beschreven. Wel is het van belang dat in het gebruiksplan specifiek aandacht wordt gegeven aan deze diensten. Hoewel  de ander­hal­ve­me­te­r­af­stand tussen personen leidend blijft, kan een kerke­lijke functi­o­naris vanaf 1 juni bepaalde litur­gische hande­lingen verrichten zonder deze afstand te handhaven. Het gaat concreet om dopen, beves­tiging van ambts­dragers, huwelijks(in)zegening en zieken­zalving.

Het vermijden van overig licha­melijk contact blijft belangrijk. Denk aan:

  • het felici­teren of condo­leren zonder fysieke aanraking;
  • de aanwij­zingen van de uitvaart­leider bij rouwdiensten; hij of zij is via de uitvaart­branche geïnfor­meerd.

Kerke­lijke functi­o­na­rissen
Onder kerke­lijke functi­o­na­rissen verstaan we de voorganger, ouderling, diaken en pastoraal/kerkelijk werker.

 

2.2.5  bezoek

Nu de maatre­gelen versoepeld worden kan het bezoekwerk voorzichtig weer worden opgepakt. Bezoek vanuit de gemeente aan elkaar is mogelijk, met inacht­neming van de volgende aspecten:

  • Houd u aan de regels van de overheid: geen fysiek contact, houdt 1,5 meter afstand, gebruik een papieren zakdoek, etc;
  • Overleg met het gemeen­telid welke vorm van ontmoeting de voorkeur heeft;
  • Uiteraard blijft gelden dat mensen bij ziekte­ver­schijn­selen thuis­blijven;
  • Gebruik geen consumpties;
  • Desin­fecteer de handen voor en na het bezoek.

Praktische tips voor bezoekwerk vindt u hier: www.diaconaalsteunpunt.nl/hoe-zit-het-met-bezoeken/

 

2.2.6  overige kerkelijke bijeenkomsten en activiteiten

Bij ‘bijeen­komsten en activi­teiten anders dan erediensten’ moet u denken aan: verga­de­ringen, beroe­pingswerk, gemeen­te­ver­ga­de­ringen, jeugdwerk, zittingen van kerke­lijke recht­spraak, bijeen­komsten in het kader van visitatie enz.

Meer over verkiezing van ambts­dragers vindt u in het artikel dat eerder verscheen op onze website.

Zie voor meer infor­matie www.cgk.nl/corona en artikelen op onze website gegroe­peerd per categorie (onder meer: diaconaal, kerkdienst en vieringen, pastoraal).

Hoewel het ernaar uitziet dat binnenkort weer meer activi­teiten mogelijk zijn, is het goed om per activiteit na te gaan of het handig is die (al) te plannen.

Waar het gaat om fysieke ontmoe­tingen als verga­de­ringen, etc. is het advies deze in het kerkgebouw te houden, omdat daar de maatre­gelen rond hygiëne gelden, zoals genoemd in het gebruiksplan. Ook voor klein­schalige vormen van groepswerk kan het kerkgebouw ingezet worden als ruimte om bijeen te komen.

Ga daarom bij alle activi­teiten het volgende na:

  • Is het mogelijk digitaal te verga­deren? Zo ja: digitaal;
  • Zijn er toch redenen elkaar fysiek te ontmoeten? Noodzaak hiertoe per keer afwegen.

Ook voor huurders van het kerkgebouw, die religieuze bijeen­komsten organi­seren, geldt het protocol van de gemeente. Heeft de gemeente een huurder die geen kerke­lijke activi­teiten organi­seert? Dan raden wij vooralsnog af de ruimte aan deze huurder te verhuren.

Bij gebruik van verga­der­zalen:

  • richt deze zo in dat deelnemers op tenminste 1,5 meter afstand van elkaar kunnen plaats­nemen;
  • er worden geen consumpties gebruikt;
  • houd daar ook rekening mee bij het gebruik van consumpties.

3          tot slot

Contact­per­sonen / meer infor­matie: Diensten­bureau via het e-mailadres in tijden van corona: verbinding@cgk.nl
Alle corona­be­richten op onze website: www.cgk.nl/corona | hulp bieden en hulp vragen: www.nietalleen.nl
Print Friendly, PDF & Email