Sinds februari 2025 is ds. Bart Visser voor een dag in de week vrijgesteld om te werken als straatpastor in Leeuwarden. Hij neemt ons mee in zijn werk.
De ander zien
Wat doe je dan precies? Dat is de vraag die de meeste mensen mij stellen als ze horen dat ik straatpastor ben. Het kortste antwoord is hetzelfde als aan de mensen op straat, als ze vragen wat ik kom doen: “Vind je het goed als ik hier even ben?”
Straatpastoraat gaat over aanwezig zijn. Aanwezig zijn bij mensen die soms niemand anders hebben. Vaak zijn er wel allerlei hulpverleners betrokken en zij zetten zich vaak met hart en ziel voor de mensen in. Maar is er ook iemand die er gewoon is? Iemand die naast je komt zitten zonder een ander doel dan jou even echt zien. Iemand die ook blijft komen als jij niet verandert. Anders gezegd: iemand die niet alleen aanwezig is, maar ook trouw, dus iemand die terug blijft komen.
Drie bijzondere ontmoetingen in de Bijbel
Trouw aanwezig zijn is een opdracht vanuit de Bijbel. Tegelijk ga je door het werk als straatpastor de Bijbel soms ook beter lezen. Dat ervoer ik een tijdje terug toen ik preekte over Handelingen 16. Dit gedeelte vind ik al heel lang een van de meest boeiende gedeeltes uit dit boek.
Paulus heeft net een grote stap gezet door over te varen naar Filippi. Hij zet voet aan land in Europa, maar daar wordt hij niet met open armen ontvangen. Hij was gewend om overal waar hij kwam eerst naar de synagoge te gaan, maar die was hier niet. Hier begint echt alles vanaf de grond af aan. Je leest dan hoe Paulus drie bijzondere ontmoetingen heeft, waarbij de kracht van het evangelie zichtbaar wordt. Gods kracht die werkt in mensen én door mensen.
De eerste ontmoeting is met Lydia. Een rijke, succesvolle vrouw, die niet tevreden was met alleen maar voorspoed. Paulus ontmoet Lydia bij een gebedsplaats aan de rivier en als zij van Paulus het evangelie hoort, open God haar hart.
De tweede ontmoeting is met een slavinnetje. Een grotere tegenstelling met Lydia is bijna niet denkbaar. Deze jonge vrouw is arm en wat ze heeft – een waarzeggende geest – wordt gebruikt door anderen om haar uit te buiten en zelf rijk te worden. Paulus bevrijdt haar van de macht van de onreine geest door deze te bevelen haar te verlaten.
De derde ontmoeting is met de cipier van de gevangenis waar Paulus en Silas in terecht komen. Hij ervaart iets van Gods ontzagwekkendheid èn liefde door enerzijds een aardbeving en anderzijds het feit dat de gevangenen er niet vandoor gaan. De cipier vraagt wat hij moet doen om gered te worden. Paulus verkondigt hem het evangelie en hij en zijn huisgenoten worden gedoopt.
Zorg voor elkaar
We lezen dat Lydia Paulus in haar huis ontvangt. Gezien haar hele levenssituatie zal ze een ruim huis hebben gehad. Groot genoeg om Paulus en de mensen die bij hem zijn gastvrij te ontvangen voor de tijd dat ze in Filippi werken. Ook de cipier biedt zijn diensten aan. Hij verzorgt de wonden van Paulus en Silas en ontvangt hen in zijn huis, waar hij hen een uitgebreide maaltijd voorzet.
Je ziet hier meteen iets wat wezenlijk is voor de kerk. Samenkomen voor de verkondiging, maar ook de zorg voor elkaar. Gastvrij zijn. Delen van wat je hebt. Samen eten en drinken. Dat alles bij elkaar zorgt ervoor dat je als kerk buitengewoon verheugd kan vieren dat je gelooft, zoals het er zo mooi staat in vers 34. Samen vieren dat God goed is voor ons.
Vrijheid?
Het viel me ineens op dat er niets meer verteld wordt over hoe het verder is gegaan met dat slavinnetje. Jarenlang was ze in de macht van een boze geest en werd uitgebuit. Hoe moest ze verder na haar bevrijding?
De ervaring leert dat het heel lastig is om in vrijheid te leven nadat je ergens van bevrijd bent. Want dat zijn echt twee verschillende dingen. Mensen die jarenlang in een verkeerde afhankelijkheidspositie hebben geleefd, vallen heel vaak in dat gedrag terug. Niet omdat ze dat graag willen, maar omdat ze gewoon niet anders weten te doen.
Trouw als herstel niet lukt
Dat er niets over dat meisje gezegd wordt, las ik opeens als een open vraag aan de kerk. Een kerk waar rijke Lydia’s en praktische mensen als die cipier hun huis, eten en zorg delen met anderen. Dat is mooi en goed. Maar zijn we er als kerk dan ook voor zo iemand als dat meisje?
Daarvoor is meer nodig dan bij elkaar komen, want ze komt waarschijnlijk niet snel naar de kerk toe. Ze heeft mensen nodig die naar haar komen. Iemand die bij haar wil zijn en die terug blijft komen, ook als de weg naar herstel heel lang is. Zelfs als herstel uitblijft, omdat het leven te gebroken is. Zijn we dan aanwezig? Zijn we dan ook trouw?
God laat niet los
Dat is straatpastoraat. Dat is wat een straatpastor doet: er zijn, mensen zien, trouw aanwezig zijn.
Ik ben voor dit werk vrijgesteld vanuit een gemeente, maar ik doe dit niet alleen. Ik ben in dienst van de stichting straatpastoraat Leeuwarden, die wordt gesteund door meerdere kerken. Van daaruit wordt meegeleefd, gebeden en waar mogelijk praktisch meegeholpen.
We doen dit om mensen te laten ervaren dat God ons blijft zien, hoe gebroken het leven ook is. Hij is erbij. Hij is trouw. Hij laat niet los. Zo is God. Hij kan dat zonder ons aan mensen laten merken, op buitengewone manieren. Maar meestal doet Hij dat via gewone mensen, zoals wij.
Ervaren mensen op straat dat dan ook zo? Vast niet altijd, maar soms wel. Dan ontstaat er een gesprek over pijn, hoop, verdriet én geloof. Soms bid ik ook met iemand; om houvast en vertrouwen, kracht en moed.
Het is niet zo dat ik altijd iets deel. Minstens zo vaak ontvang ik ook iets van die ander, doordat hij iets zegt of doet waardoor ik gezegend word. Maar het gaat niet om de meetbare hoeveelheid gevolgen. Alles draait om trouw aanwezig zijn. Omdat God trouw aanwezig is. Voor mij, voor elke ander.
