Het Anker in Lelystad is betrokken bij het zendingswerk in Limpopo, het voormalige thuisland Venda, in Zuid-Afrika. Tom en Emmy van der Wekken gingen er deze zomer heen om banden aan te halen en kwamen thuis met een reisverslag en foto’s.
Er waren meerdere aanleidingen voor ons bezoek. De laatste jaren hebben we als Ankergemeente enkele grote acties voor het Takalani Kindertehuis gevoerd. De nieuwe directeur, Rinah Mudau, zou graag persoonlijk met ons willen kennismaken. Ds. Mawedzha had ons in januari, toen hij in Lelystad was, gevraagd of we nog weer een keer een bezoek zouden willen brengen. En, last but not least, onze goede vriendin Salomé Netshitangani (86) zou ons graag nog een keer te gast willen hebben. We kennen elkaar al 37 jaar.
Weerzien
Vanaf het vliegveld O.R. Tambo bij Johannesburg reisden we naar Polokwane, waar ds. Patrick Makhuvha ons gastvrij ontving. We kennen hem omdat hij een aantal jaren geleden op uitnodiging van de CGK in Nederland was en toen in Lelystad te gast was. ’s Avonds was er met een aantal gemeenteleden in de kerk een korte kennismakingsbijeenkomst annex dienst met overdenking en gebed.
De volgende dag kregen we een rondleiding langs de verschillende preekplaatsen die de gereformeerde kerk van Polokwane/Seshego heeft. Het zijn allemaal eenvoudige kleine kerkjes, waar ouderlingen voorgaan in de zondagse diensten, omdat één predikant nu eenmaal niet op vijf plaatsen tegelijk kan zijn. De afstanden zijn te groot en de transportmogelijkheden te beperkt om centraal bijeen te kunnen komen.
Afscheid
Daarna reisden we door naar Venda. Na de hartelijke begroeting door Salomé Nethsitangani gingen we direct door naar de herdenkingsbijeenkomst voor Margret Maphugi. We kenden haar al sinds 1996, toen ze het secretariaat van de Soutpansberg Synode van de Gereformeerde Kerk verzorgde. Ze was ernstig ziek en we hoopten haar nog in het ziekenhuis te kunnen bezoeken, maar helaas mocht dat niet zo zijn. Op de dag van vertrek hoorden we dat ze was overleden. Een begrafenisritueel in Venda verloopt heel anders dan bij ons. Om de familie, die vaak van ver moet komen, gelegenheid te geven aanwezig te zijn, wordt er op vrijdagmiddag een herdenkingsbijeenkomst gehouden. Die kan wel vier tot vijf uur duren. Eerst komen vertegenwoordigers namens de familie aan bod: broers en zussen, kinderen, neven en nichten. Daarna relaties zoals buren, vrienden en anderen. Namens de kerk van Lelystad waren wij ook alvast maar ‘ingeroosterd’.
Emmy heeft in haar ‘in memoriam’ enkele herinneringen aan Margret opgehaald. Na de afscheidsdienst, waarin gezongen, gepreekt en gebeden wordt, begaf iedereen zich naar het mortuarium om afscheid te nemen van de overledene. De volgende dag, op zaterdag om zes uur in de morgen vond de begrafenis plaats. Margret is begraven in Ngudza, waar in 1999 jongeren uit (o.a.) Leiden het fundament van de kerk hebben gebouwd.
Ontmoetingen
Op zondag bezochten we de kerkdienst in Bunzhe. In 2016 hebben Wilanka, Sjane, Celine en Ruth vanuit Lelystad het fundament van deze kerk gelegd. De kerk ziet er goed uit. Het terrein is afgesloten met een hek, er is een plafond in de kerk gemaakt om ’s zomers de temperatuur enigszins te kunnen temperen en de muren zijn geschilderd. Het wandkleed dat Jetty had gemaakt hangt er nog steeds mooi bij, met aan weerszijden foto’s van onze dames.
In de dagen erna hebben we diverse mooie ontmoetingen gehad. We bezochten dhr. Mufhege, een blinde man die ons zoals altijd enthousiast begroette. Ondanks zijn zware handicap ziet hij kans in zijn levensonderhoud te voorzien door het telen van kolen, uien en suikerbonen. Best bijzonder als je bedenkt dat de werkeloosheid in Venda heel groot is en hij met heel veel doorzettingsvermogen zijn akker runt.
In Bunzhe hebben we Gudani en zijn moeder en stiefvader ontmoet. Gudani was geboren met zijn rechterarm helemaal naar binnen gedraaid, zodat hij die niet kon gebruiken en veroordeeld was tot een leven zonder enig perspectief. Mark heeft zich ingezet om te bereiken dat hij geopereerd zou kunnen worden. Na het nemen van heel veel hobbels en veel bemoeienis van Salomé en ds. Mawedzha is dat uiteindelijk gelukt. In onze gemeente hebben we daar bij herhaling voor gebeden. En die gebeden zijn verhoord.
Na de operatie kan hij zijn arm, zij het met beperkingen, gebruiken. Op elfjarige leeftijd kon hij voor het eerst naar school. Hij zit nu in grade 9, zeg maar klas 3 (van 6) aangepaste middelbare school. Hij was heel blij ons te zien en stond ons al langs de kant van de weg op te wachten om ons de weg te wijzen naar het huis waar hij nu woont. Gudani is nu twintig jaar.
Kerkbouw
Een week later hebben we de dienst bijgewoond in Muledane, de kerk waarvoor in 2012 Birgit, Davey, Elsa, Hanneke, Marco, Paul en Yvette het fundament hebben gelegd. Het was een mooi weerzien met de gemeenteleden daar. Helaas is ook daar koper niet veilig voor diefstal: alle elektriciteitskabels waren er uit gesloopt, ondanks ijzeren hekwerken voor deur en ramen.
De gemeente groeit nog steeds en is actief in het realiseren van nieuwe preekplaatsen in de plattelandsomgeving ten zuiden van Thohoyandou. We bekeken een kerkje in aanbouw, waar sinds drie weken al diensten werden gehouden, en een perceel elders, dat was gereserveerd voor toekomstige kerkbouw.
In en na de dienst in Muledane en bij de Iyani Bijbelschool ontmoetten we een groep jongeren uit Opperdoes die een werkvakantie hadden (binnen- en buitenschilderwerk) bij de Iyani Bijbelschool.
Kinderen
Al met al hele mooie belevenissen. Zonder een daarvan te kort te doen, was het mooiste toch wel ons bezoek aan het Takalani’s Children Home. Twee jaar geleden hebben we daarvoor de nieuwe wasmachine en -droger mogen doneren en vorig jaar hebben we geld voor dertig (van de tachtig) nieuwe matrassen gegeven. En die waren echt nodig. De oude lagen nog opgeslagen, want die zijn zo kapot dat ze er nergens mee heen kunnen. De wasmachine en droger staan dag in dag uit voluit te presteren. Dat mag ook wel, met tachtig kinderen die daar opgevangen worden.
Irma had voor allemaal een grote knuffel (de kleintjes), een gewone knuffel (de middengroep) en een sleutelhanger (de oudste groep) gemaakt. Wat waren ze er blij mee. De kinderen daar hebben zo weinig. Er wordt heel goed voor ze gezorgd maar het bedrag per kind is niet heel hoog, dus iets extra’s dan kleding, verzorging en school zit er niet in. Alle kinderen slapen op kamers met vijf of zes bedden; veel privacy is er niet. Tetske had een heel aantal prachtige boekenleggers en tasjes voor de medewerkers van Takalani en voor anderen gemaakt, die het als ‘relatiegeschenk’ geweldig deden.
Krugerpark
En ja, als je dan toch in Venda bent laat je het Krugerpark natuurlijk niet links liggen. Ook dat leverde een aantal mooie ontmoetingen, maar wel van een heel andere aard op.
Zendingscommissie
De laatste zondag was een grote gezamenlijke dienst in de conferentiezaal van Iyani waar mensen uit alle preekplaatsen van de gereformeerde kerken in Venda bijeen waren. Bijzonder was dat we begonnen met een financieel verslag van de missionaire activiteiten en de presentatie van een onlangs gevormde gezamenlijke zendingscommissie. Daarna volgde de preek met als samenvatting ‘een kerk die niet missionair is, is geen kerk’. Alsof we in Lelystad waren.
Met dankbaarheid zien we terug op de fijne ontmoetingen. Graag brengen we de hartelijke groeten over van de gemeenten daar.
